روش حفظ سریع درس
حفظ سریع درس یکی از مهمترین مهارتهایی است که لازم است دانشآموزان و بهویژه داوطلبان کنکوری آن را تمرین کنند و بیاموزند. فارغ از کنکور، توانایی حفظ سریع در دوران دانشجویی، فضای شغلی و موفقیت در آزمونهایی به جز کنکور نیز نقش بسزایی دارد. به علاوه حفظ کردن یک مهارت است و اگرچه نمیتوان نقش ژنتیک، سن و ساختار سلولهای عصبی ذهن را در آن انکار کرد، داوطلبان کنکور تا حد زیادی میتوانند با تمرین آن را تقویت کنند. در ادامه راهکارهایی برای حفظ سریع درس ارائه میشوند که میتوانند به داوطلبان کنکوری کمک کنند بهتر و سریعتر از گذشته دروس خود را حفظ کنند:
- مطالب درسی خود را خوب یاد بگیرید. اولین گام در حفظ یک مطلب یادگرفتن آن مطلب است. پس در فرآیند آمادگی برای کنکور سراسری، هرچه به یادگیری بهتر کمک کند به حفظ هم کمک میکند زیرا اساساً حفظ مطلبی که آن را درست یاد نگرفتهاید کار بسیار دشواری است و برعکس اگر مطلبی درست برای کسی جاافتاده باشد، مسیر برای حفظ آن هموار است. اطلاعاتی که طبقهبندیشده باشند و معنادار به نظر برسند را بهتر میتوان حفظ کرد.
- میان مطالب جدیدی که میآموزید و مطالب قبلی ارتباط برقرار کنید. به ویژه در دروس تخصصیای که هر سال بخشی از یک مبحث کلی در کتاب درسی گنجانده میشود، ارتباط برقرار کردن بین بخشهای مختلف یک مبحث در سالهای مختلف میتواند در حفظ سریع درس تاثیر شگرفی داشته باشد. وقتی افراد موضوعی را با علاقه پیگیری میکنند، ناخودآگاه این ارتباطها برقرار میشوند و میان دادههای جدید و دادههای قبلی نوعی شبکه اتصال شکل میگیرد.
- تست بزنید. تست زدن در مرحله مطالعه اولیه هم به یادگیری درس و هم به حفظ سریع درس کمک میکند. برای آشنایی با این نوع تستزنی آموزشی مطلب اشتباهات رایج تستزنی را مطالعه بفرمایید.
- بنویسید. حاشیهنویسی و نکتهبرداری و هر نوع نوشتن دیگری میتواند به حفظ سریع درس کمک کند. اما بهترین نوع نوشتن برای حفظ درس، وقتی است که شما مطلبی را کاملاً به زبان خودتان بنویسید و کتاب خود را تولید کنید. در آن صورت آن مطلب در حافظه شما ثبت میشود. نوشتن یکی از بهترین راهها برای حفظ سریع درس است. به علاوه در فرآیند آمادگی برای کنکور، خلاصهنویسی روشی فوقالعاده برای یادگیری است که در ضمن آن جزوهای طلایی برای هفتههای منتهی به کنکور نیز تهیه کردهاید. برای آشنایی با اصول خلاصهنویسی، دو مطلب خلاصهنویسی برای کنکور و بهترین روش مطالعه برای کنکور را مطالعه بفرمایید.
- اطلاعات را دستهبندی کنید. منابع کنکور به مرور طی چند سال تحصیلی تدریس شدهاند و در کتابهای درسی مباحث مشترکی در سالهای مختلف تحصیلی پخش شدهاند. برای حفظ سریع درس، داوطلبان کنکور باید این اطلاعات را طبقهبندی کنند. برای حفظ سریع برخی از این اطلاعات گردآوری آنها در یک جدول یا فهرست جداگانه بهترین راهکار است.
- از کلمات یادآور استفاده کنید. کلمات یادآور کلماتی هستند که میتوانند به تنهایی معنادار یا بیمعنا باشند، اما حروف آنها شما را به یاد مجموعهای از اطلاعات میاندازند. مثلاً در آموزش رانندگی، اصطلاح «صکادرات» برای یادآوری کارهایی که فرد پیش از شروع رانندگی باید انجام دهد به کار میرود که مخفف «صندلی، کمربند، آینه، دنده خلاص، روشن، آماده حرکت (چک کردن آینه و دنده یک)، ترمز دستی»
- تدریس کنید. یکی از بهترین روشها برای حفظ سریع درس، آن است که آن را به دیگری تدریس کنید یا اگر کسی نبود، جلوی آینه آن درس را برای خود توضیح دهید.
- صدای خود را ضبط کنید. حین تدریس درس برای خود میتوانید صدای خود را ضبط کنید و برای مرور به صدای خود گوش دهید. برای کسانی که حافظه شنیداری خوبی دارند، استفاده از صدای ضبط شده خود یا معلم یکی از بهترین روشهای حفظ مطلب است.
- تصویر هر پاراگراف کتاب را در ذهن خود ثبت کنید. داوطلبان کنکوری میتوانند با تمرین خود را عادت دهند که مطالب را نه کلمه کلمه بلکه به صورت تصاویری بزرگتر از متن در ذهن خود ثبت کنند. این روش به ویژه برای کسانی که حافظه دیداری خوبی دارند، روشی فوقالعاده و پربازده محسوب میشود. برای افرادی که حافظه دیداری خوبی دارند، استفاده از هایلایت و خط کشیدن و مانند آن هم بسیار تأثیرگذار است.
- تکرار کنید. مطالب را در بازههای زمانی خاصی تکرار کنید تا وارد حافظه بلندمدت شما شوند. برای اطلاع بیشتر درباره فاصله زمانی مناسب برای تکرار، مطلب حفظ دروس کنکور را مطالعه بفرمایید.
- از جعبه لایتنر استفاده کنید. جعبه لایتنر مبتنی بر تکرار مطالب در بازههای زمانی خاص طراحی شده است و پایبندی به استفاده از جعبه لایتنر به نوعی برنامهریزی بازههای تکرار درسی است و در حفظ دروس کمک بسیاری به داوطلبان کنکوری میکند.
علاوه بر نکات فوق که بیشتر بر روش مطالعه تمرکز دارند، انجام کارهای زیر به حفظ سریع درس کمک بزرگی میکنند:
- استراحت کنید. بعد از اینکه مطلبی را خوب آموختید، در فواصل زمانی خاصی که تا مرور مطلب فاصله هست، کمی به ذهن خود استراحت دهید. گذشت زمان و استراحت دادن به ذهن و بدن، خود به خود، قدرت مغز در بازیابی اطلاعات را بالا میبرد. به همین دلیل است که توصیه میشود داوطلبان کنکور در روزهای منتهی به کنکور و به خصوص شب قبل از کنکور حتماً خوب استراحت کنند.
- خوب بخوابید. داوطلبان کنکور باید هم در شبانهروز به میزان کافی بخوابند و هم کیفیت خواب خود را در طول شب افزایش دهند. برای افزایش کیفیت خواب، داوطلبان کنکور باید سعی کنند از نیم ساعت پیش از خواب استفاده از گوشی و لپتاپ و سایر ابزارهای ارتباط تصویری را کنار بگذارند تا خواب آرامی داشته باشند.
- تنفس عمیق داشته باشید. عادت به تنفس عمیق میتواند جریان خون و سطح اکسیژن خون را بالا ببرد و در نتیجه آن عملکرد مغز بهبود مییابد. خوب است داوطلبان کنکور روزی 10 تا 15 دقیقه تنفس عمیق داشته باشند و به ویژه پیش از شروع به مطالعه چند نفس عمیق بکشند. تنفس عمیق همچنین به کاهش استرس کمک بسزایی میکند.
- چای سبز بنوشید. مصرف روزانه چای سبز تاثیر شگرفی در بهبود عملکرد مغز و حافظه دارد. به علاوه چای سبز عملکردی مشابه کافئین دارد و سطح هوشیاری را در مغز بالا میبرد.
- خوب بخورید. بهبود تغذیه داوطلبان کنکور یکی از مسائلی است که شاید چندان به آن توجه نشود ولی تأثیر چشمگیری در حافظه داوطلبان کنکور دارد. برخی مواد غذایی مانند قند و شکر، تنقلات و نوشیدنیهای گازدار موجب تضعیف عملکرد مغز میشوند. در مقابل برخی مواد غذایی برای حافظه و عملکرد مغز مفید هستند از جمله:
- مواد غذایی سرشار از امگا3 مانند گردو، ماهی، لوبیا قرمز، لوبیا چیتی، اسفناج، تخمه کدو و سویا جریان خون را افزایش داده و در نتیجه آن عملکرد مغز را بهبود میبخشد.
- مواد غذایی سرشار از منیزیم مانند نخود.
- مواد غذایی شامل کربوهیدراتهای پیچیده مانند نان کامل، جوی دو سر، غلات و برنج قهوهای که انرژی بدن و مغز را در یک بازه زمانی طولانی تأمین میکنند.
- آب بنوشید. برای بهبود عملکرد مغز و حافظه مصرف روزانه دست کم 8 لیوان آب برای یک نوجوان کنکوری ضروری است.
- ورزش کنید. گاه داوطلبان کنکور تصور میکنند در سال تحصیلی منتهی به کنکور هر کاری جز مطالعه اتلاف وقت است. اما این کنکوریهای عزیز باید بدانند که تأثیر ورزش، تغذیه و استراحت خوب در بهبود عملکرد آنان در کنکور امری انکارناپذیر است. پس حتماً در برنامهریزی برای کنکور بخشی از زمان خود را به فعالیتهای جسمی تعلق دهید.
